blog

Als je samen een bedrijf gaat beginnen, kies je meestal voor een vennootschap onder firma (VOF) of een besloten vennootschap (bv). Welke rechtsvorm het ook wordt, in beide gevallen is het belangrijk om vooraf afspraken over de samenwerking op papier te zetten. Bij een VOF doe je dat in een vof-contract, bij een bv in de statuten en aandeelhoudersovereenkomst. Maar wat regel je in een aandeelhoudersovereenkomst?

Waarom een aandeelhoudersovereenkomst?

Als je een bv opricht moeten er statuten worden opgemaakt, die door de notaris in de akte van oprichting worden opgenomen. In die statuten staat informatie over de bv, maar er staan vaak ook afspraken in over samenwerking, de (overdracht van) aandelen en de bevoegdheden van het bestuur en de algemene vergadering van aandeelhouders.

Veel aandeelhouders kiezen ervoor om naast de statuten ook een aandeelhoudersovereenkomst op te stellen. Dat is wettelijk niet verplicht, maar zo’n aandeelhoudersovereenkomst is om een aantal redenen wel een beter document om de samenwerking vorm te geven dan de statuten. Zo zijn de statuten vaak een soort standaarddocument, terwijl je in de aandeelhoudersovereenkomst aanvullende- en maatwerkafspraken kunt maken. Daarnaast is een aandeelhoudersovereenkomst, in tegenstelling tot statuten, niet openbaar. Je kunt er dus ook de meer vertrouwelijke onderwerpen in vastleggen. Bovendien mogen jullie een aandeelhoudersovereenkomst in onderling overleg wijzigen, terwijl je voor een wijziging van de statuten altijd een notariële akte nodig hebt.

Voor de goede orde: in een aandeelhoudersovereenkomst worden afspraken vastgelegd tussen twee of meer aandeelhouders. Bij een bv met maar één aandeelhouder is een aandeelhoudersovereenkomst dus niet nodig.

Wat regel je in een aandeelhoudersovereenkomst?

In een aandeelhoudersovereenkomst leg je de basis van de samenwerking vast: afspraken voor goede tijden en, ook al wil je daar nu helemaal niet aan denken, ook voor slechtere tijden. En daarmee doel ik niet alleen op de situatie waarin het slecht gaat met het bedrijf, maar ook op de situatie waarin het goed gaat met het bedrijf, maar slecht tussen jullie als aandeelhouders. Omdat jullie het niet eens kunnen worden over de keuze voor een winstuitkering of een investering, bijvoorbeeld. Als jullie als aandeelhouders op enig moment in een impasse raken en daar niet uitkomen, kan dat het bedrijf schaden. Denk dus, voordat jullie het bedrijf starten en op het moment dat het vertrouwen in elkaar nog onbegrensd is, alvast goed over een aantal zaken na.

Je hebt in een aandeelhoudersovereenkomst, net zoals in veel andere overeenkomsten, veel vrijheid in de afspraken die je met elkaar maakt. Ik wil je adviseren eens een voorbeeld van een aandeelhoudersovereenkomst te downloaden. Dan krijg je een indruk van wat je er allemaal in kunt regelen.

Iedere aandeelhoudersovereenkomst is maatwerk. Maar als je het mij vraagt, moeten jullie in ieder geval afspraken maken over de hiernavolgende 10 onderwerpen:

  1. De zeggenschap, besluitvorming en inbreng in de bv.
  2. De bevoegdheden van bestuurders.
  3. De benoeming en het ontslag van (toekomstige) bestuurders.
  4. De verdeling van de winst.
  5. Wat te doen bij een liquiditeitstekort? Moeten aandeelhouders dan bijvoorbeeld een lening verstrekken aan de bv? Of bijstorten uit privé?
  6. Het toe- of uittreden van aandeelhouders, dat laatste zowel in goede als in slechte harmonie (de zogenaamde ‘good leaver’ en ‘bad leaver’).
  7. De verkoop van aandelen. Wanneer mag een aandeelhouder verplicht worden om bij de verkoop zijn aandelen over te dragen (de zogenaamde ‘drag along’)? Wanneer mag een aandeelhouder zijn eigen aandelen meeverkopen als een ander ook tot verkoop overgaat (‘tag along’)?
  8. Geheimhouding.
  9. Concurrentie- en relatiebedingen.
  10. Een geschillenregeling.